سوند ادراری در منزل یکی از روشهای مهم پزشکی و درمانی است که به کمک آن تخلیه مایعات بدن یا تزریق مواد دارویی در منزل انجام میشود. این روش به طور گسترده برای بیمارانی که دچار مشکلات ادراری، جراحیهای خاص یا محدودیتهای حرکتی در منزل هستند، استفاده میشود. انجام صحیح سونداژ نه تنها باعث تخلیه ایمن ادرار می شود، بلکه از آسیب به مثانه، کلیه ها و بروز عفونت های خطرناک نیز جلوگیری می کند. رعایت های استاندارد کنترل کیفیت، انتخاب سایز مناسب سوند و مراقبت صحیح پس از سونداژ، نقش بسیار مهمی در موفقیت این اقدام درمانی دارد.
مرکز خدمات پزشکی و پرستاری در منزل ابن سینا با اعزام فوری پرستاران مجرب خانم و آقا در منزل، خدمات گذاشتن سوند ادراری، تعویض سوند، شستشوی سوند، خارج کردن سوند و مراقبت از بیماران دارای سوند را در تمامی مناطق مشهد بصورت شبانه روزی ارائه می دهد. هدف ما ارائه خدماتی ایمن، سریع و استاندارد است تا بیمار بدون نیاز به مراجعه به بیمارستان، در آرامش منزل درمان مورد نیاز خود را دریافت کند.
در این مقاله به بررسی دقیق سونداژ، انواع آن، کاربردها، مراقبتها و مزایای این روش میپردازیم.
همچنین میتوانید در صفحه مربوط به خدمات پرستاری در منزل مشهد با خدمات شبانه روزی مرکز پرستاری منزل ابن سینا بیشتر آشنا شوید.
سوند ادراری یا Urinary Catheterization روشی پزشکی برای تخلیه ادرار از مثانه است. در این روش یک لوله استریل و نرم از طریق مجرای ادرار وارد مثانه می شود و ادرار را به کیسه مخصوص هدایت می کند.
این اقدام علاوه بر تخلیه مثانه، در پایش دقیق حجم ادرار، مراقبت از بیماران بستری، قبل و بعد از برخی جراحی ها و درمان بعضی از بیماری ها نیز کاربرد دارد.
در برخی شرایط سونداژ باید با احتیاط یا پس از ارزیابی پزشک انجام شود، از جمله:
در این موارد ممکن است نیاز به بررسی تخصصی توسط پژشک یا متخصص ارولوژی باشد.
سوند فولی (Foley)
سوند نلاتون (Nelaton)
سوند سه راه
سوند سیلیکونی
سوند لاتکس
مرکز خدمات پزشکی و پرستاری در منزل ابن سینا خدمات زیر را ارائه می دهد:
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر باید سریعا با مرکز پرستاری در منزل ابن سینا تماس بگیرید:
در صورت انجام نادرست سونداژ ممکن است عوارضی ایجاد شود، از جمله:
√به همین دلیل انجام این کار باید توسط پرستار آموزش دیده انجام شود.
زمان تعویض به نوع سوند، شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد. تعویض زودتر یا دیرتر از زمان مناسب می تواند خطر عفونت یا انسداد را افزایش دهد. بطور مثال، سوند های فولی معمول در بازار باید بطور مستمر هر 14 روز یکبار توسط پرستار تعویض شود تا از بروز عفونت ادراری و سایر مشکلات جلوگیری گردد و بعضی از سوند های سیلیکونی هر 2 ماه یکبار تعویض می شوند.
احتباس ادرار ممکن است بصورت ناگهانی یا تدریجی ایجاد شود و دلایل متعددی داشته باشد، از جمله:
سوند ادرار در زنان: سونداژ زنان یکی از تجهیزات پزشکی است که کمک میکند مایعات درون مثانه را تخلیه کنند بخصوص خانم هایی که احتباس ادرار دارند.
سوند ادرار در مردان: نوع سوندهای ادراری بین مردان و زنان تفاوت نمی کند و فقط در نحوه گذاشتن سوند توسط پرستار متفاوت می باشد (خود سوند و کیسه تفاوتی ندارد) ، به جز سوند کاندوم شیت که برای اقایان می باشد.
تفاوت گذاشتن سوند در اقایان و خانم ها این است که در اقایان در ابتدا دهانه مجرا فیکس می گردد و زیاد سوند داخل نمی رود ولی در خانم ها سوند داخل تر می شود و در دهانه مجرا فیکس می گردد.
انجام سونداژ باید توسط فرد آموزش دیده و با رعایت اصول کنترل عفونت انجام شود. مراحل کلی عبارتند از:
√توضیح: در ابتدا انتخاب سوند مناسب توسط پرستار ، سپس پرستار پس از ضد عفونی دست ها و ناحیه تناسلی بیمار سوند را به ژل لیدوکایین آغشته نموده و سوند را وارد مجرای ادرار می نماید و بالن سوند را با آب مقطر بین ۲۰ تا ۳۰ cc پر میکند تا سوند در مثانه ثابت گردد و در انتها سوند به کیسه ادرار جهت تخلیه ادرار متصل می گردد.
سالمندان به دلیل ضعف سیستم ادراری و بیماری های زمینه ای، بیشتر در معرض عفونت های ادراری قرار دارند
از این سو رعایت موارد زیر اهمیت ویژه ای دارد:
یکی از شایع ترین علل احتباس ادرار در آقایان بزرگی خوش خیم پروستات است. در این بیماران ممکن است به دلیل انسداد مسیر خروج ادرار، تخلیه مثانه امکان پذیر نباشد. در چنین شرایطی سونداژ موقت می تواند فشار مثانه را کاهش دهد تا بیمار برای درمان قطعی توسط متخصص ارولوژی ارزیابی شود.
بسیاری از بیماران مبتلا به سکته مغزی، آسیب نخاعی، ام اس یا پارکینسون توانایی کنترل طبیعی مثانه را از دست می دهند. سونداژ در این بیماران با هدف تخلیه مناسب مثانه، کاهش خطر آسیب کلیه و افزایش کیفیت زندگی انجام می شود
ممکن است در ساعات اولیه پس از گذاشتن سوند، مقدار کمی خون یا صورتی شدن ادرار مشاهده شود که معمولا موقتی است. اما اگر خونریزی شدید، لخته های بزرگ، درد زیاد یا قطع خروج ادرار ایجاد شود باید سریعا با پزشک یا پرستار تماس بگیرید.
خود سوند عامل بیماری نیست، اما هر چه مدت باقی ماندن سوند بیشتر باشد، احتمال ایجاد عفونت افزایش می یابد. رعایت بهداشت، تعویض به موقع و مراقبت صحیح می تواند خطر عفونت را تا حد زیادی کاهش دهد.
مخفف CAUTI به عفونت ادراری مرتبط با سوند گفته می شود. این عارضه یکی از شایع ترین عفونت های مرتبط با مراقبت های درمانی است و خطر آن با افزایش مدت باقی ماندن سوند بیشتر می شود.
علائم
راه های پیشگیری
√در صورت بروز علائم عفونت، بیمار باید توسط پزشک ارزیابی شود و درمان آنتی بیوتیکی بیمار براساس وضعیت بالینی و نتیجه آزمایش کشت ادرار تجویز شود.
قیمت گذاشتن سوند ادراری در منزل توسط دانشگاه علوم پزشکی به مراکز مشاوره پرستاری ابلاغ می گردد.و طبق تعرفه دانشگاه با فاکتور رسمی ارائه میگردد.
در مورد وسایل سونداژ انتخاب نوع سوند ادراری مانند سوند فولی یا سیلیکونی یا آنتی باکتریال نقره و شماره سوند در قیمت تاثیر گذار است
دو نوع سوند ادرای موقت و دائمی وجود دارد. سوند موقت، وارد بدن میشود و بعد از تخلیه ادرار از بدن خارج خواهد شد. پروب دائمی مدتی در داخل بیمار میماند. به همین دلیل به گونهای طراحی شده است که از مثانه خارج نشود. پس از اینکه کاتتر وارد مثانه شد، بالون با مایع یا هوا باد میشود و بعد به کیسه ادرار متصل می شود.
سوند فولی
سوند نلاتون
مزایا:
معایب:
√اتنخاب بین این دو سوند باید براساس وضعیت بیمار، مدت مورد انتظار استفاده و نظر پزشک یا پرستار انجام شود.
این خدمت شامل اقداماتی از قبیل :
اندازه سوند با واحد Fench (Fr) مشخص می شود.
مرکز خدمات پزشکی و پرستاری در منزل ابن سینا دارای مجوز رسمی از وزارت درمان و آموزش پزشکی و زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی، اعزام نیروی پرستار خانم جهت سونداژ خانم ها را در طول ایام هفته حتی روز های تعطیل، به طور شبانه روزی و فوری فراهم آورده است.
در برخی شرایط مانند احتباس ادرار یا زایمان، ممکن است سونداژ در زنان باردار ضروری باشد. انجام سونداژ باید توسط کادر درمان مجرب و با رعایت کامل اصول استریل انجام شود تا خطر عفونت و آسیب به حداقل برسد.
بیماران بستری در ICU خانگی معمولا به مراقبت دقیق از سونداژ نیاز دارند. در این بیماران موارد زیر اهمیت ویژه ای دارد:
پس از خارج کردن سوند ممکن است بیمار برای مدت کوتاهی احساس سوزش یا تکرر ادرار داشته باشد. در بیشتر مواقع این علائم موقتی هستند.
توصیه های مهم:
سوند معده لولهای برای رساندن مواد غذایی به بدن است در زمانی که فرد به اختلال بلع دچار میشود. در این هنگام فرد در خوردن و آشامیدن و دریافت مواد غذایی ناتوان میشود. سوند معده یک تیوب بلند و نازک است که غذا را از طریق بینی به معده می رساند.
سوند معده سیلیکونی (NG tube) یک لوله انعطافپذیر از جنس سیلیکون است که از طریق بینی یا دهان به معده بیمار وارد میشود تا تغذیه، داروها و یا تخلیه محتویات معده را انجام دهد. این نوع سوند به دلیل نرمی و انعطافپذیری، برای استفاده طولانی مدت و همچنین برای بیمارانی که مشکل بلع دارند، مناسب است.بیمارانی که طولانی مدت از سوند معده استفاده می کنند پیشنهاد می گردد، از سوند معده سیلیکونی به جای سوند معده معمولی استفاده کنند.
این اقدامات شامل مواردی از قبیل :
جهت اطلاعات بیشتر به صفخه NG Tube یا سوند سیلیکونی معده مراجعه فرمایید.
سوند ادرار دائمی آنتی باکتریال نوعی سوند است که به دلیل ویژگیهای خاص خود، خطر عفونتهای ادراری را کاهش میدهد. این سوند برای بیماران بستری در منزل که نیاز به استفاده طولانیمدت از سوند دارند، توصیه میشود.
از سوند یک بار مصرف یا نلاتون، برای تخلیه موقت ادرار یا برای نمونه گیری های ادراری که بیمار قادر به ادرار اختیاری نیست ،استفاده میشود. این نوع سوند برای تخلیه ادرار به درون مثانه فرستاده میشود و باعث می شود که ادرار بیمار به راحتی تخلیه شود. با توجه به اینکه، جنس این سوندها خیلی انعطافپذیر و نرم است ، باید پس از تخلیه ادرار، از مثانه بیمار خارج شده و برای دفعات بعدی دوباره قرار داده شوند.
همچنین از سوند یک بار مصرف برای زمانی که بیمار قادر به تخلیه ترشحات داخل گلو نیست مثل تخلیه ترشحات بینی، دهان و ریه نیز مورد استفاده قرار میگیرد. با این روش بیمار می تواند بهتر نفس بکشد و سطح اکسیژن خون بالاتر می آید.
کیسه ادرار، یک کیسه ی بسته و شفاف پلیمری بوده و در حجم 2 لیتری است. این کیسه ها از طریق سوند، وارد مثانه ی بیمار شده و به هنگام نیاز به تخلیه، ادرار از طریق سوند، به کیسه ها وارد میشوند. سطح کیسه ادرار با اعداد خوانا و شفاف نشان داده شده است.
عدم آمدن ادرار بعد از کشیدن سوند میتواند به دلایل مختلفی از جمله انسداد در مسیر ادرار، اختلالات کلیوی یا مشکلات مثانه ، استرس و اضطراب ،ضعف عضلات مثانه، عفونت، یا تنگی مجرا باشد. در این صورت، لازم است که بیمار تحت مراقبت دقیق قرار گیرد تا علت این مشکل شناسایی و درمان شود.
شستشوی مثانه از طریق سوند که برای پاکسازی مثانه از مواد زائد، عفونتها یا لختهها از طریق لوله سوند استفاده میشود. این روش برای بیمارانی که به طور طبیعی قادر به تخلیه مثانه نیستند یا در مواردی که نیاز به شستشوی مثانه وجود دارد، انجام میشود. همچنین در مواردی که سوند به علت رسوب در دهانه و لوله گیر دارد شستشوی مثانه از طریق سوند جهت برطرف و باز نمودن سوند برای دفع ادرار می باشد در مواردی پزشک عفونی یا داخلی و ...دستور به شستشوی مثانه از طریق سونداژ می دهد.
برای پیشگیری از عفونت و حفظ سلامت بیمار، رعایت نکات زیر ضروری است:
آیا به دنبال دریافت خدمات پرستاری با کیفیت و اطمینان در محیط آرام منزل خود هستید؟ موسسه ابن سینا با تیمی متشکل از پرستاران دلسوز و متخصص، آماده ارائه طیف وسیعی از خدمات پرستاری در سرتاسر شهر مشهد میباشد. ما درک میکنیم که حفظ سلامت شما و عزیزانتان اولویت اصلی است، به همین دلیل تلاش میکنیم تا با ارائه خدمات حرفهای در منزل، آسودگی خاطر را برای شما به ارمغان آوریم.
در کنار سونداژ ادراری، این مرکز خدمات زیر را نیز در منزل ارائه می دهد:
هر کجا که در شهر زیبای مشهد سکونت دارید، خدمات موسسه ابن سینا در دسترس شما خواهد بود. ما به ویژه مناطق زیر را به طور کامل پوشش میدهیم:
برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص خدمات ما و اطمینان از کیفیت ارائه شده، میتوانید به مشاهده جزئیات خدمات پرستاری در منزل بپردازید. موسسه ابن سینا، همراه همیشگی شما در حفظ سلامتی و آرامش.
برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو خدمات با شمارههای زیر تماس بگیرید:
سونداژ ادرای اقدامی تخصصی است که باید با رعایت کامل اصول علمی، استریل و توسط افراد آموزش دیده انجام شود. اگر بیمار شما به دلیل احتباس ادرار، بیماری های عصبی، بزرگی پروستات، جراحی یا سایر مشکلات نیاز به گذاشتن، تعویض یا مراقبت از سوند ادراری دارد، مرکز خدمات پزشکی و پرستاری در منزل ابن سینا مشهد آماده ارائه خدمات حرفه ای در سراسر شهر مشهد است. هدف ما حفظ سلامت بیمار، کاهش عفونت، و ارائه مراقبت ایمن و با کیفیت در منزل است.
آیا گذاشتن سوند درد دارد؟
معمولا خیر. با استفاده از ژل روان کننده لیدوکایین و انجام صحیح توسط پرستار، بیمار فقط احساس فشار و ناراحتی مختصر خواهد داشت.
آیا امکان تعویض سوند در منزل وجود دارد؟
بله، در صورت نیاز بیمار، تعویض سوند در منزل توسط مرکز خدمات پرستاری ابن سینا بصورت کاملا استریل در منزل انجام می شود
آیا شستشو سوند نیز در منزل انجام می شود؟
بله، در صورت وجود انسداد و گرفتگی شستشوی سوند در منزل انجام می شود.
آیا سالمندان می توانند بصورت دائم از سوند استفاده کنند؟
در برخی از بیماران استفاده از سوند به مدت طولانی ضروری است اما باید مراقبت های منظم سوند و تعویض به موقع سوند انجام شود.
آیا سوند باید بصورت دوره ای تعویض شود؟
بله،زمان تعویض سوند به نوع سوند، شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد و نباید بدون ارزیابی تخصصی به تعویق بیفتد.
ایا رسوبات داخل سوند طبیعی است؟
در برخی بیماران، به دلیل استفاده طولانی مدت از سوند ممکن است رسوبات تشکیل شود. در صورت کاهش جریان ادرار باید توسط پرستار یا پزشک بررسی شود.
آیا می توان با سوند حمام کرد؟
بله، اما باید از کشیده شدن سوند جلوگیری شود و پس از استحمام ناحیه اطراف سوند به آرامی خشک شود.
ایا خارج کردن سوند در منزل امکان پذیر است؟
بله، درصورت اجازه پزشک یا شرایط بیمار، خارج کردن سوند در منزل توسط پرستار مجرب مرکز پرستاری ابن سینا امکان پذیر است.
آیا سونداژ در منزل ایمن است؟
بله، در صورتی که توسط پرستار آموزش دیده، با وسایل کاملا استریل و مطابق دستور پزشک انجام شود، سونداژ در منزل روشی ایمن، استاندارد و مطمئن است.
با عضویت در خبرنامه شما می توانید از آخرین اخبر و مطالب پرستاری ابن سینا آگاه شوید
کپی رایت 1401 تمام حقوق قالب محفوظ است. طراحی و توسعه توسط web mac